I: Spiritualiteit 9-11












Spiritualiteit en ritualiteit hebben met elkaar te maken. Spiritueel of Spi-Ritueel. Voorlopig plaats ik het sacrale, transcendente, metafysische, bovennatuurlijke, bovenzinnelijke, religieuze, zingevende en spirituele onder één koepel. De mens wordt omvat door iets dat zijn bestaan en zijn bevattingsvermogen te boven gaat. Ieder mens inclusief de atheďst bevindt zich ergens op een schaal van de transcendentie (Knippenberg). Religie is een zingevingsysteem, een ensemble van overtuigingen, praktijken en riten en is gebaseerd op een instantie die hier-en-nu, de immanentie te buiten, te boven gaat. Religie is a reasonable comprehensive doctrine (Rawls) of een omvattende wereldbeschouwing (Habermans). Volgens Staal is religie een verzameling rituelen waaraan betekenis is toegekend . Belangrijk is het onderscheid tussen belief en faith, tussen enerzijds geďnstitutionaliseerde religie, geloof, godsdienst, kerk, boek en anderzijds religiositeit, religie en levensbeschouwing. De dienst in het woord god(s)-dienst is de praktijk van het bidden. Bidden, prevelement, schietgebed en de spanning tussen formulier gebed en het vrij gebed, bidden in de plooien van de psalm of gezang. Bidden op zich geeft rust en de aanbedene (God) geeft zielenrust terug. In de liturgie gaat het om een oefening of om een werkstuk met gebedsformulier. De de-institutionalisering van de religies (Hervieu - Leger) heeft ervoor gezorgd dat de boodschap niet meer van kansel, boek, gebedsformulier of van buiten komt. Bidden is nu meer een privé dienst (van gods-dienst), persoonlijke oefening (van geloofs-oefening), een individueel gebaar. Ook ietsisten bidden soms. Binnen de zogenoemde reli-trends past dat Razinger weer nadruk legt op instituties. De liturgie zou te veel creativiteit en zelfbevestiging hebben gekregen. Priester mag geen voorganger meer zijn en het altaar zou weer omgekeerd moeten worden. Bemiddelend kruis moet weer midden op het altaar komen en zeker niet links of rechts van altaar. Geheel wordt weer de privé mis van de priester en van de huidige Paus moet religieuze muziek de mensen weer meevoeren naar het sacrale . Wat vind ik zelf?