Camp 9-11











Kitsch vertaal ik in slechte smaak. Camp is de cultivering van slechte smaak en daarom voor mijn onderzoek naar rituelen van belang. Zo weet ik nog steeds niet of ik de uitvaart van Hazes kitsch of camp zou willen noemen. Of ik de pindakaasvloer van Schippers in Boymans kitsch of camp vindt. Simpel gezegd, in het eerste geval mogen ze het weghalen en in het tweede geval mag die meurende smurrie er blijven liggen. Is de Tv-serie Oh Oh Cherso kitsch of camp?

Camp is hetzelfde als goede smaak voor wansmaak, is kitsch met een knipoog. De ironie en de meewarige glimlach om kitsch. Kitsch cultiveren tot camp waardoor het soms kunst kan worden. Als je het niet weet, dan is het te gek, niet te geloven, cool, campy. het is ook pretentieus, elitair, ambigu, over the top, verwijfd, ironie, licht provocatief, sensueel, erotisch, overdreven, theatraal. Verboden vruchten willen eten, priester de loop van de kanonnen laten inzegenen. Etymologisch van Franse 'se camper', dat onder andere poseren en een houding aannemen, betekent. Zie Susan Sontag, Notes on Camp, in Against Interpretation 1964. In kleding, spraak, film etc. Camp is een niet op zich zelf staande stijl, kritiek of stroming, eerder een parasitaire vorm van problematiseren van iedere stijl, stroming, hype, cultus, mode door deze te overdrijven, op de hak te nemen, te parodiëren. Pantomime heeft een relatie met rituelen en met overdrijving in gebaren (onderdompeling, brood breken, brood en wijn, knielen, handen vouwen, ringen wisselen, handoplegging, wierook aansteken, Japanse theeceremonie etc). Een gekleurde hoofddoek als geuzensymbool is cool, lijkt mij campy. Gevaar is de normalisering van de overdrijving. Belangrijk is steeds de vraag: tot hoever kan je gaan in je gebaren en uitspraken? Geitenneuker van Theo van Gogh als uiting van camp? High camp: zelfspot, beetje naïef, bewust naïef, ernst die mislukt, te ernstig om serieus te worden genomen, (Gaudie's kathedraal), ook in domheid je zelf zijn, mooi theater willen maken, dandyisme, vintage construeren. Ook binnen camp kan je weer te ver gaan en ontstaat low camp: alles net té, routinematig, op je handen naar China proberen te lopen, nieuwe testament op punt van een naald proberen te graveren. Blauwe sauzen voor vis bereiden, pauwenhersenen als voorafje aanbieden, flamingotongetjes als delicatesse, merk wijn raden etc. mede om anomie, het kwade geweten en schuldige nalatigheid te sussen. Low camp (en kitsch) kan in de loop van de tijd overigens high camp worden. Voorbeelden van camp: karaoka, toerisme als pseudo-avontuur, exotisme, toeristische-pelgrimage en bedevaartsoord, ongepaste heiligenvereringen, vereringritueel van fanclub, fansites en bijna gothic met aanraken, haarlok bezitten, devotie thuis op kamer, samenkomsten met in aansluiting van het overlijden de treur-, jammer- en huilshows. Gefingeerde emoties zorgen voor authentieke belevenissen. Veel USSR-kunst, fascisme, kunst met boodschap in architectuur, schilderkunst, opera, muziek (muzak, klassieke muziek in reclame, Gregoriaanse hype, filmmuziek, airport music, wereldmuziek, corporate music), sommige fascistische standbeelden, binnen het toerisme, sommige vormen van industrieel design als een giga-broodrooster van chroom, handgeschilderde papieren servetten, sprekende oventhermometer, politicie die via herkenbare thema's de waarheid bij elkaar liegen, valse registers bespelen en oppervlakkige wijsheden debiteren (oa Busch bij installatie opperrechter met echtgenote en kind en later Bush over stamcelonderzoek omringt door IVF-kinderen), literatuur (faction, literaire thrillers, cultromans). Suïcide-terroristen (Jessica Stern). Kanovaren met helm op, safaritochten, survivaltrips. Religieuze kunst uit de Middeleeuwen. Manfred Langer's begrafenis. Klazien uut Zalk, Kreatief met kurk, De schreeuw van de Leeuw, Goede tijden slechte tijden, Jeff Koons, Gerard Reve RK-ommekeer, het Euro Song Festival.

Ceremoniële plechtigheden en vieringen staan onder invloed van medialisering. Het apocalyptische beeld en de tranentrekkende sensaties staan steeds meer op de voorgrond. De zucht naar grootse en meeslepende ervaringen hebben mensen kitschblind gemaakt. Professionele cultivering van slechte smaken via internet en daarmee van cybercamp, heeft toekomst.