Jongensbesnijdenis 8-11
De besnijdenis van jongetjes en meisjes verschillen in vele opzichten. Bij jongetjes is het een ritueel dat hoort bij de geboorte en resulteert de ingreep in een verbondsteken. Bij meisjes heeft de ingreep alles te maken met seksualiteit en dus met machtsuitoefening. De ingreep en gevolgen van besnijdenis bij meisjes zijn niet te vergelijken met die bij jongetjes maar in zeker opzicht ook weer wel: ook bij jongetjes zijn de traditionele besnijdenissen aantastingen van de lichamelijke integriteit die ongevraagd en onvrijwillig plaatsvinden. Vrouwenbesnijdenis reken ik onder ritueelgeweld; jongensbesnijdenis tot een ritueel dat vanwege de afwezigheid van inspraak van het jongetje niet meer van deze tijd is.
Circumcisie van moslim jongens van 3-10 jaar vindt in Nederland plaats binnen Marokkaanse, Surinaamse en Turkse gemeenschappen. In het ziekenhuis of door een professionele besnijder via bijv. Al-Gitaan in Rotterdam. Er vindt een medicalisering van besnijdenis (6000 per jaar, circa 1000 euro) plaats en het is steeds minder een viering van een onderdeel van een rite de passage. Er treedt erosie of uitslijting van het oorspronkelijke ritueel plaats. Minder op als dag tevoren mooi aankleden, op bezoek gaan, koran lezen bij besnijdenis, fluisteren in oren van pasgeborene, wassing van bruid, 'mitoni' of wassing in 7e maand bij eerste zwangerschap, ingepakt snoep na geboorte aan bezoekers meegeven etc. Kleiner repertoire, minder variaties, minder competentie bij uitvoerders en alles bij elkaar een vermindering van rituele 'overtolligheid'. De traditionele besnijdenis lijkt door de modernisering leeg te lopen, te verdwijnen. Rond bevallingen hebben altijd veel gewoontes een rol gespeeld. De zogenoemde bakerpraatjes (troostende waanwijsheden) met 'verzien' (inbeeldingen of voorstellingen). Melk drinken gaf blanke baby huid, wortelen een zoon, perzik eten bij Turken een bebaarde baby, gele plant tegen gele koorts en pissebedden tegen bedplassen. En de herkomst van het kind was een put, bron, boom, steen, kool of ooievaar.
De besnijdenis van joodse jongetjes, het insnijden en kerven is het verbondsteken (Mary van Veen). Vergelijk het met andere merktekens van distinctie en van identiteit zoals tatoeages, littekens van vechtpartijen, oorringen en piercing. De geboorte op zich is een scheiding, letterlijk een loslating van de placenta gevolgd door de onderbinding en het afknippen van de navelstreng van de placenta. De bevalling was van oorsprong een aangelegenheid van vrouwen maar joodse mannen hebben 'de geboorte gestolen' door de doop, naamgeving, communie en besnijdenis ervoor in de plaats te stellen. De geboorte van jongens is gemetaforiseerd door er een symbolisch teken van voortplanting van te maken. De besnijdenis is als snoeien van de boom om de vruchtbaarheid te bevorderen. Denk ook aan lint doorknippen bij de opening van een nieuwe weg. Het is goed te beseffen dat de besnijdenis bij jongetjes veel te maken heeft met macht van mannen over vrouwen, volwassenen over kinderen en leidinggevenden in de joodse gemeente over anderen. Besnijdenis bij jongens kent een symbolische variant waarbij alleen een sneetje wordt aangebracht of een klein stukje van de voorhuid wordt weggehaald. De ingreep wordt daarmee minder ingrijpend maar desondanks blijft die bestaan. De Amerikaanse besnijdenis van neonatale jongetjes, de besnijdenis als routine ingreep bij in principe alle jongetjes, joods of niet heeft met inkomen en dus met medische macht te maken.